Cursus multifunctionele daken

Leer in één dag hoe multifunctionele daken worden ontworpen, opgebouwd, uitgevoerd, onderhouden en beheerd.

Daken krijgen naast waterdichting steeds vaker andere functies mee. Essentieel om in een dichtbebouwde omgeving de stad klimaatbestendig te maken en de ruimte te benutten voor recreëren, energie, wateropvang, groen en wonen.

Wil je weten hoe een dak veilig en verantwoord kan worden benut voor groen, waterberging, energie, recreatie of andere functies? Tijdens de cursus Multifunctionele Daken leer je welke ontwerp- en uitvoeringsaspecten bepalend zijn voor een goed functionerend multifunctioneel dak.

Je krijgt inzicht in de verschillende vormen van dakgebruik, mogelijke dakopbouwen, belangrijke aandachtspunten en veelvoorkomende risico’s. Daarbij blijft het behoud van een duurzame en betrouwbare waterdichting een belangrijk uitgangspunt.

Aan de hand van praktijkvoorbeelden bespreken we multifunctionele daken vanaf de initiatieffase tot en met de uitvoering en oplevering. Hierbij komen onderhoud, beheer en de advisering van opdrachtgevers ook aan bod.

Wat is een multifunctioneel dak?

Een multifunctioneel dak is een dak dat naast de oorspronkelijke beschermende en waterkerende functie één of meer aanvullende functies heeft. Onder andere voor begroeiing, waterberging, energieopwekking, recreatie, stadslandbouw of verblijf.

Verschillende functies kunnen ook op één dak worden gecombineerd. Denk aan een begroeid dak met waterberging en zonnepanelen. Zo ontstaat extra gebruiksruimte en kan het dak bijdragen aan klimaatadaptatie, biodiversiteit, een prettiger stedelijk leefklimaat en duurzamer gebruik van gebouwen.

Het toevoegen van functies heeft gevolgen voor onder andere:

• de belastbaarheid van de dakconstructie;
• de opbouw van het dak;
• de waterdichting;
• de afvoer en eventuele buffering van regenwater;
• bereikbaarheid en veiligheid;
• detaillering van aansluitingen en doorvoeren;
• inspectie, onderhoud en beheer;
• de samenwerking tussen verschillende ontwerpende en uitvoerende partijen.

Tijdens deze cursus leer je deze onderdelen in samenhang te bekijken. Dus niet alleen de mogelijkheden van multifunctioneel dakgebruik, maar ook de technische randvoorwaarden en risico’s.

Waarom een cursus over multifunctionele daken volgen?

Daken worden steeds vaker gebruikt als onderdeel van oplossingen voor klimaatadaptatie, waterbeheer, energieopwekking en vergroening. Het toevoegen of combineren van functies vraagt echter om meer dan alleen een product of systeem op een bestaand dak plaatsen.

Een multifunctioneel dak moet als geheel worden ontworpen. De gekozen functie moet passen bij de dakconstructie, dakbedekking, afwatering, aansluitdetails, gebruikssituatie en mogelijkheden voor onderhoud en beheer.

In deze cursus leer je daarom:

• welke vormen van multifunctioneel dakgebruik er zijn;
• welke technische uitgangspunten een rol spelen;
• hoe verschillende functies de dakopbouw beïnvloeden;
• welke aandachtspunten gelden voor bestaande en nieuwe daken;
• welke risico’s ontstaan bij onjuiste keuzes of onvoldoende afstemming;
• hoe je een opdrachtgever beter kunt adviseren;
• waarom onderhoud en beheer al tijdens het ontwerp moeten worden meegenomen.

Na afloop kun je mogelijkheden, randvoorwaarden en aandachtspunten van multifunctionele daken beter herkennen en bespreken.

Uitgangspunten voor het dakontwerp

Je leert welke informatie nodig is om de mogelijkheden van een dak te beoordelen. Daarbij besteden we aandacht aan de bestaande of geplande dakconstructie, de waterdichte laag, de afwatering, de bereikbaarheid en het beoogde gebruik.

Je leert ook waarom de aanvullende functie van het dak niet los kan worden gezien van de oorspronkelijke dakfunctie.

Verschillende functies van daken

Je maakt kennis met verschillende vormen van multifunctioneel dakgebruik, zoals:

• begroeide en groene daken;
• waterbergende en watervertragende daken;
• energiedaken met zonnepanelen;
• gebruiksdaken en verblijfsdaken;
• daktuinen;
• daken voor recreatie;
• daken voor stadslandbouw en urban farming;
• combinaties van meerdere functies.

We bespreken welke technische en organisatorische aandachtspunten bij deze functies horen.

Opbouw van een multifunctioneel dak

De aanvullende functie van een dak heeft invloed op de totale dakopbouw. Tijdens de cursus behandelen we verschillende opbouwmogelijkheden en de samenhang tussen de ondergrond, isolatie, waterdichting, beschermlagen en de toegevoegde gebruikslagen.

Daarbij kijken we ook naar de bereikbaarheid van de waterdichte laag voor inspectie en herstel.

Waterdichting en bescherming van het dak

De waterdichting blijft een essentieel onderdeel van ieder multifunctioneel dak. Een lekkage kan moeilijk bereikbaar zijn wanneer boven de dakbedekking aanvullende lagen, begroeiing, verharding, installaties of zonnepanelen aanwezig zijn.

Je leert waarom zorgvuldige materiaalkeuzes, detaillering, uitvoering, controle en documentatie noodzakelijk zijn. Ook bespreken we waarom de waterdichting vóór het aanbrengen van aanvullende functies moet worden beoordeeld.

Bestaande daken vergroenen of verduurzamen

Niet ieder bestaand dak is zonder aanpassingen geschikt voor een nieuwe functie. De technische staat, constructieve mogelijkheden, afwatering, dakbedekking, isolatie en aanwezige details moeten eerst worden onderzocht.

Tijdens de cursus leer je welke vragen moeten worden beantwoord voordat een bestaand dak wordt vergroend, verduurzaamd of op een andere manier multifunctioneel wordt gebruikt.

Multifunctionele toepassingen op hellende daken

Ook hellende daken kunnen een aanvullende functie krijgen. De mogelijkheden en technische aandachtspunten verschillen echter van die van platte daken.

We bespreken op hoofdlijnen welke factoren van belang zijn bij onder andere begroeiing, waterafvoer en duurzame toepassingen op hellende daken.

Onderhoud en beheer

Een multifunctioneel dak moet gedurende de gebruiksfase bereikbaar, inspecteerbaar en onderhoudbaar blijven. Daarom horen onderhoud en beheer al in de ontwerp- en voorbereidingsfase te worden meegenomen.

Je leert waarom afspraken nodig zijn over:

• periodieke inspecties;
• onderhoud van begroeiing en gebruikslagen;
• controle van afvoeren en noodafvoeren;
• bereikbaarheid van dakdetails;
• veilig werken op hoogte;
• verantwoordelijkheden van betrokken partijen;
• registratie van werkzaamheden en aanpassingen.

Adviseren van de opdrachtgever

Bij multifunctionele daken zijn vaak meerdere belangen en disciplines betrokken. Een opdrachtgever wil weten wat mogelijk is, maar moet ook inzicht krijgen in de technische randvoorwaarden, risico’s, het benodigde onderhoud en de verantwoordelijkheden tijdens de gebruiksfase.

De cursus helpt je om hierover gerichter vragen te stellen en een opdrachtgever zorgvuldig en realistisch te adviseren.

Welke onderwerpen komen aan bod?

Tijdens de Cursus Multifunctionele Daken behandelen we onder andere:

• uitgangspunten voor het ontwerp van multifunctionele daken;
• verschillende vormen van dakgebruik;
• opbouwmogelijkheden voor multifunctionele daken;
• groene en begroeide daken;
• waterberging en waterretentie op daken;
• energieopwekking op daken;
• gebruiksdaken, verblijfsdaken en daktuinen;
• combinaties van verschillende dakfuncties;
• het vergroenen en verduurzamen van bestaande daken;
• toepassingen en aandachtspunten bij hellende daken;
• bescherming en bereikbaarheid van de waterdichting;
• afwatering en detaillering;
• onderhoud, inspectie en beheer;
• advisering van opdrachtgevers;
• praktijkvoorbeelden vanaf initiatief tot oplevering;
• belangrijke do’s en don’ts bij multifunctioneel dakgebruik.

Voor wie is deze cursus bedoeld?

De cursus Multifunctionele Daken is bedoeld voor iedereen die betrokken is bij het adviseren, ontwerpen, voorbereiden, uitvoeren, beheren of onderhouden van multifunctionele daken.

Deze cursus is onder andere geschikt voor:

• projectleiders bij dakaannemers en bouwbedrijven;
• commercieel-technisch adviseurs;
• werkvoorbereiders;
• calculatoren;
• kaderfunctionarissen van dakaannemers;
• dakinspecteurs;
• technisch beheerders;
• vastgoedbeheerders;
• medewerkers van woningcorporaties;
• opdrachtgevers en gebouweigenaren;
• landschapsarchitecten;
• ontwerpers;
• hoveniers en dakhoveniers;
• medewerkers van gemeenten en andere publieke organisaties.

De cursus is vooral geschikt voor deelnemers die in korte tijd brede basiskennis willen verwerven over de mogelijkheden en technische randvoorwaarden van multifunctionele daken.

Is technische voorkennis nodig?

De cursus wordt gegeven op MBO+-niveau. Ervaring met daken, bouwkunde, vastgoed, ontwerp, projectleiding, groenvoorziening of technisch beheer is nuttig, maar specialistische voorkennis van alle typen multifunctionele daken is niet noodzakelijk.

De cursus is bedoeld om deelnemers een breed en samenhangend inzicht te geven. Technische onderwerpen worden behandeld vanuit hun betekenis voor ontwerp, uitvoering, advisering, onderhoud en beheer.

Wat kun je na afloop van de cursus?

Na afloop van de Cursus Multifunctionele Daken:

• herken je verschillende vormen van multifunctioneel dakgebruik;
• begrijp je de belangrijkste ontwerp- en uitvoeringsaspecten;
• weet je welke factoren de geschiktheid van een dak beïnvloeden;
• kun je belangrijke aandachtspunten bij bestaande en nieuwe daken benoemen;
• begrijp je het belang van een betrouwbare en bereikbare waterdichting;
• herken je de samenhang tussen dakopbouw, gebruik, onderhoud en beheer;
• kun je gerichtere vragen stellen aan ontwerpers, uitvoerders en leveranciers;
• kun je een opdrachtgever beter informeren over mogelijkheden en risico’s;
• kun je beoordelen wanneer aanvullende specialistische expertise noodzakelijk is.

De cursus leidt niet op tot constructeur of specialistisch ontwerper. Voor onder andere constructieve berekeningen, complexe bouwfysische beoordelingen en gespecialiseerde systeemkeuzes blijven de daarvoor gekwalificeerde deskundigen verantwoordelijk.

Praktijkvoorbeelden van multifunctionele daken

Tijdens de cursus bespreken we verschillende projecten en praktijkvoorbeelden. Daarbij kijken we niet alleen naar het eindresultaat, maar ook naar het proces dat eraan voorafgaat.

Onderwerpen die daarbij aan bod kunnen komen zijn:

• de vraag en ambitie van de opdrachtgever;
• inventarisatie van de bestaande situatie;
• technische en constructieve haalbaarheid;
• keuze en combinatie van dakfuncties;
• afstemming tussen betrokken disciplines;
• voorbereiding en uitvoering;
• controle vóór het afdekken van de waterdichte laag;
• oplevering, documentatie en overdracht;
• afspraken over onderhoud en beheer.

Door projecten vanaf de initiatieffase tot en met de oplevering te bekijken, krijg je een beter beeld van de beslissingen die bepalend zijn voor de kwaliteit van een multifunctioneel dak. Deze procesgerichte benadering maakt al deel uit van de huidige cursusopzet.

Van groen dak tot gecombineerd gebruiksdak

De term multifunctioneel dak is een verzamelnaam. Het kan gaan om één aanvullende functie, maar ook om een combinatie van meerdere toepassingen.

Groene daken

Een groen of begroeid dak kan bijdragen aan watervertraging, biodiversiteit en een groener aanzicht. De opbouw en het benodigde onderhoud zijn afhankelijk van het type begroeiing en de gewenste functie.

Blauwe en waterbergende daken

Een waterbergend of watervertragend dak houdt neerslag tijdelijk vast en voert het gecontroleerd af. Dit vraagt om een goede afstemming tussen constructie, dakopbouw, afvoersysteem, regeltechniek en beheer.

Energiedaken

Op een energiedak wordt duurzame energie opgewekt, bijvoorbeeld met zonnepanelen. De plaatsing heeft gevolgen voor bereikbaarheid, onderhoud, windbelasting, waterafvoer en de belasting van het dak.

Gebruiks- en verblijfsdaken

Een dak kan worden ingericht als terras, tuin, speelruimte of andere verblijfsomgeving. In dat geval zijn onder meer veiligheid, toegankelijkheid, belastingen, detaillering en intensiever gebruik belangrijke aandachtspunten.

Gecombineerde multifunctionele daken

Op één dak kunnen meerdere functies samenkomen, bijvoorbeeld begroeiing, waterberging en zonne-energie. Juist bij deze combinaties is vroegtijdige afstemming tussen alle betrokken partijen belangrijk.

Het verschil met de cursus Adviseur/Regisseur multifunctionele daken

Wil je in één dag kennismaken met de belangrijkste mogelijkheden, technische uitgangspunten en aandachtspunten? Dan is de Cursus Multifunctionele Daken een passende keuze.

Wil je je uitgebreider ontwikkelen in het adviseren over en regisseren van multifunctionele dakprojecten, dan past de vierdaagse cursus Adviseur/Regisseur multifunctionele daken beter bij je. Die cursus behandelt onder andere procesregie, juridische en beleidsmatige kaders, financiële en organisatorische aspecten, communicatie en het verbinden van beleid, ontwerp en uitvoering.

Kort samengevat:

• Cursus Multifunctionele Daken: brede, eendaagse basiscursus op MBO+-niveau;
• Adviseur/Regisseur multifunctionele daken: verdiepende vierdaagse cursus op HBO-niveau, gericht op advies en procesregie.

Waarom deze cursus volgen bij BDA Dak- en Gevelopleidingen?

Wij zijn gespecialiseerd in opleidingen over daken, gevels, duurzaamheid en zonne-energie. Onze expertise omvat ontwerp, uitvoering, onderhoud en beheer van daken en gevels, met aanvullende specialisaties in onder andere groene daken en zonne-energiesystemen.

Tijdens onze cursussen verbinden wij technische kennis met herkenbare situaties uit de beroepspraktijk. Je leert niet alleen welke mogelijkheden er zijn, maar ook welke aandachtspunten en risico’s je in de praktijk moet herkennen.

Veelgestelde vragen over deze Cursus

Direct inschrijven voor de Cursus Multifunctionele Daken

Wil je in één dag inzicht krijgen in het ontwerp, de uitvoering, het onderhoud en het beheer van multifunctionele daken?

Bekijk de beschikbare cursusdata en schrijf je direct in.